Vraag en antwoord

Wat kan ik vinden in gemeentearchieven?

Gemeentelijke archieven zijn bijzonder rijke bronnen voor informatie over personen. Behalve in de hierna genoemde specifieke bronnen vindt u in de algemene series correspondentie, notulen, begrotingen en jaarrekeningen zeer veel informatie. Deze zijn echter niet in de eerste plaats ingedeeld op persoonsgegevens. Door de notulen van de gemeenteraad of het college van burgemeester en wethouders door te nemen kunt u data van gebeurtenissen vinden waar u in bent geïnteresseerd. Vervolgens kunt u in de correspondentie zoeken of er brieven van zijn bewaard.

Wat kan ik vinden in Gemeenteverslagen?

Gemeenteverslagen ( 1851-ca 1935) zijn de aangewezen bronnen om een eerste indruk te krijgen van de gemeente en de gemeentelijke taken. Dit zijn jaarverslagen waarin onder meer de stand van onderwijs, armwezen, landbouw, vervening, handel, gezondheidszorg wordt omschreven. Een goed startpunt voor elk onderzoek anders dan genealogie.

Wat staat er in de registers van de Burgerlijke Stand?

Hierin kunt u de geboorte- huwelijks- en overlijdensakten van uw voorouders vinden. De registers beginnen in 1811. De akten zijn na 100, resp. 75, resp. 50 jaar openbaar. Zij zijn toegankelijk d.m.v. tien- of meerjaarlijkse tafels op naam. Veel gemeenten hebben deze gegevens op microfilm beschikbaar

Wat zijn grafregisters?

Dit zijn registers die gegevens bevatten over onder meer de namen van eigenaren van graven en begraven personen. Vooral van belang voor de steden.

Wat staat er in de Volkstellingregisters?

Dit zijn momentopnamen (1829, 1839, 1849) van de namen van gemeentelijke inwoners, met adres, geboorteplaats, leeftijd, beroep en godsdienst.

Wat kan ik vinden in Bevolkingsregisters?

Hierin worden gegevens de volgende gegevens verzameld: gezinssamenstelling met de data van geboorte-huwelijk-overlijden en vertrek of binnenkomst in de gemeente, over adres, geboorteplaats, beroep, godsdienst. Niet foutloos! De registers strekken zich uit over de periode 1850-1939. Een aantal bevolkingsregisters kunt u op de pagina genealogie raadplegen.

Wat zijn militieregisters?

Dit is de administratie van zowel de Nationale Militie als de plaatselijke schutterij, landweer, landstorm over de jaren 1813-1922. Vastgelegd is onder meer informatie over namen, signalementen en opkomstplicht van dienstplichtigen en vrijwilligers.

Wat zijn Kohieren van Personele, later Hoofdelijke Omslag?

In deze lijsten van belastingplichtigen worden gegevens vastgelegd over namen en adressen van belastingplichtigen en de hoogte van de aanslagen.

Wat zijn Patentregisters 1815-1894?

Hierin worden namen, adres, beroep en belastingklasse vastgelegd van personen met een zelfstandig beroep. Over de jaren 1815-1894. Vooral van belang voor de steden.

Welke belastingkohieren kan ik verder raadplegen?

Floreenkohieren: vanaf 1700 tot 1858. Belasting op grond. De kohieren bevatten gegevens van eigenaren, gebruikers en grootte van gronden.
Reëelkohieren: vanaf 1711 tot 1806. Belasting op huurwaarde van huizen en grond. Bevatten gegevens over eigenaren, gebruikers en huurwaarde.
Speciekohieren: vanaf 1637 tot 1805. Belasting op resp. personen, schoorstenen, koeien, paarden en ‘bezaaide landen’’. Bevatten namen en nadere gegevens over het overgrote deel van de inwoners.
Personele goedschattingkohieren: vanaf ca. 1690 tot 1793. Vermogensbelasting. Bevat onder meer gegevens over erfgenamen en vorige of nieuwe woonplaatsen. Alle kohieren bevatten gegevens over de hoogte van belastingaanslagen.

Wat kan ik vinden in de Kadastrale administratie vanaf 1832?

De zgn. leggers bevatten uitgebreide informatie over grondeigenaren en hun eigendommen met de inkomsten eruit. Deze leggers met bijbehorende kaarten (minuutplans) worden ook bij het Ryksargyf bewaard.

Wat staat er in de bouwvergunningen?

Bouwvergunningen lopen vanaf 1901. Zij bevatten gegevens over bouw en verbouw van woningen en andere gebouwen.

Wat staat er in de Administratie van armenzorg vanaf 1811?

Deze bevat uitvoerige gegevens over bedeelden, hoogte van de uitkeringen en de kosten van de ondersteuning. Zie ook de diaconiearchieven van de kerken.

Wat zijn burgerboeken?

Deze boeken vindt u alleen in de steden zoals Sneek 1517-1803, Franeker 1539-1785, Leeuwarden, 1540-1800. Bevatten gegevens van tegen betaling toegelaten burgers. De door de kerken aangelegde doop-trouw-lidmaten en begraafboeken zijn bij het Ryksargyf in te zien.

Waar kan ik archiefstukken vinden over watermolens?

De meeste informatie over watermolens vindt u in de archieven van de waterschappen. Omdat watermolens eeuwenlang de belangrijkste instrumenten waren om het waterpeil te beheersen, kunt u in vrijwel elk waterschapsarchief informatie vinden over molens. Niet alleen over bouw, verbouw en (eventuele) sloop of verkoop, maar in een aantal gevallen ook over de molenaars. Denk daarbij bijvoorbeeld aan instructies en salaris.
In de waterschapsarchieven kunt u trouwens ook veel archiefstukken aantreffen over de opvolgers van de watermolens: de Amerikaanse windmotoren en de moderne gemalen.
De archiefstukken van de Friese waterschappen berusten op twee plaatsen:
a. de archiefstukken van alle zeewerende en IJsselmeerwerende waterschappen en de archiefstukken van de waterschappen in het Friese binnenland onder de lijn Harlingen-Leeuwarden-Drachten-grens met Drenthe berusten in TRESOAR (het voormalige Ryksargyf), Boterhoek 1 in Leeuwarden (058-7890789);
b. de archiefstukken van de waterschappen in het Friese binnenland boven de lijn Harlingen-Leeuwarden-Drachten-grens met Drenthe berusten in STREEKARCHIVARIAAT NO-FRIESLAND, Rondweg-Noord 28 in Dokkum (0519-574480).
Op beide plaatsen kunnen de archiefstukken gratis ingezien worden op de studiezaal.
Voor meer informatie over deze archieven kunt u contact opnemen met de medewerkers van de beide archiefdiensten, of met de heer J. Hagen, archivaris van Wetterskip Fryslân (058-2922277, e-mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. ).

Waar vind ik informatie over familiewapens?

In het Ryksargyf in Leeuwarden kunt u nagaan of uw familie over een wapen beschikt. Ook op internet is informatie te vinden en wel op CBG-familiewapens

Voormalige gemeenten

Door de gemeentelijke herindeling kan het lastig zijn om de archieven van de vroegere gemeenten terug te vinden. Daarom is een lijst opgenomen met verwijzingen van de vroegere naar de huidige gemeenten.